Baş-Boyun Kanserleri

Baş-boyun kanserleri, ağız, burun, boğaz, sinüsler, tükürük bezleri ve gırtlak gibi bölgelerde gelişen malign tümörlerdir. Genellikle sigara, alkol kullanımı ve HPV enfeksiyonu gibi risk faktörleriyle ilişkilidir. Erken teşhis, bu kanserlerin tedavisinde büyük önem taşır ve cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi gibi yöntemlerle tedavi edilebilir.

İlk Adımı Hemen Atın

Ayrıntılı bilgi için bize ulaşın

Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz ile görüşmenizi şimdi planlayın. Tedavi sürecinizde ilk adımı atın ve kişiye özel çözümlerle sağlığınıza kavuşma yolculuğunuza birlikte başlayalım.

✓ Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz tarafından yazıldı · Yayın: · Son güncelleme:
İçindekiler

Baş Boyun Kanserleri: Tanı, Evreleme ve Tedavi

Baş boyun kanserleri, ağız boşluğu, farinks (yutak), larinks (gırtlak), tükürük bezleri, tiroid bezi ve baş-boyun bölgesinin diğer dokularından köken alan malignitelerin genel adıdır. Dünyada yıllık 650.000 yeni vaka bildirilmektedir. Türkiye'de kanser türleri arasında 6. sırada yer alır. Sigara, alkol, HPV enfeksiyonu ve radyasyon maruziyeti başlıca risk faktörleridir. Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz Antalya kliniğinde baş boyun kanserleri tanısı multidisipliner tümör konseyi değerlendirmesi, endoskopik inceleme, kesitsel görüntüleme ve PET-BT ile konur.

Baş Boyun Kanserlerinin Türleri

Oral Kavite Kanseri: Dil, ağız tabanı, yanak mukozası, diş etleri ve damak kanserlerini kapsar.

Orofarenks Kanseri: Bademcik, dil kökü ve yumuşak damak kanserleri. HPV ilişkisi %70 oranında yüksektir.

Larinks Kanseri: Supraglottik, glottik ve subglottik bölgeleri etkiler. Ses kısıklığı en erken bulgudur.

Hipofarenks Kanseri: Piriform sinüs ve postkrikoid bölge kanserleri. Prognozu en kötü olan baş boyun kanseri türüdür.

Nazofarenks Kanseri: EBV ilişkilidir, Güneydoğu Asya kökenli hastalarda daha sık. Radyoterapiye iyi yanıt verir.

Tükürük Bezi Kanserleri: Parotis ve submandibular bez malignileri.

Tiroid Kanseri: Papiller, foliküler, medüller ve anaplastik tipler.

Risk Faktörleri

Sigara: En önemli risk faktörü. Sigara içenlerde baş boyun kanseri riski 10 kat artar.

Alkol: Sigara ile kombine edildiğinde riski 50 kat artırır (multiplicative effect).

HPV (insan papilloma virüsü): Özellikle Tip 16, orofaringeal kanserlerin %70'inde etkendir.

Betel/Maraş Otu Çiğneme: Güney Asya'da oral kavite kanseri ana nedenidir.

Mesleki Maruziyetler: Ahşap tozu, nikel, krom, asbest.

Radyasyon Maruziyeti: Özellikle çocukluk dönemi radyoterapisi tiroid kanseri riski.

Belirtiler ve Erken Tanı

Baş boyun kanserlerinde 3 haftadan uzun süren şikayetler mutlaka araştırılmalıdır: ağız içinde iyileşmeyen yara, boynunda şişlik, yutma güçlüğü (disfaji), ses kısıklığı, kulak ağrısı (refer edilen), burun kanaması, nazal tıkanıklık, kilo kaybı. Hastaların %40'ı ne yazık ki ileri evrede tanı alır. Erken tanı için dişeti muayenesi, boyun palpasyonu, fleksibl endoskopi ve otolaringolojik kontrol yıllık olarak önerilir, özellikle risk grubundaki bireylerde.

Tanı ve Evreleme

Klinik şüphe sonrası fleksibl endoskopi ile tüm üst solunum yolu detaylı incelenir. Şüpheli lezyondan biyopsi alınır. Kontrastlı boyun MR veya BT, PET-BT ile uzak metastaz taraması yapılır. Tiroid nodüllerinde ince iğne aspirasyon biyopsisi (FNAB) standarttır. Evreleme TNM sistemi ile yapılır. AJCC 8th edition kriterleri HPV pozitif orofaringeal kanserler için ayrı evreleme kullanır.

Tedavi Seçenekleri

Cerrahi: Özellikle erken evre kanserlerde altın standarttır. Primer tümör eksizyonu ve boyun disseksiyonu birlikte yapılır. Robotik (TORS) ve transoral lazer cerrahisi (TLM) minimal invaziv seçeneklerdir.

Radyoterapi: Cerrahi sonrası adjuvan veya tek başına tedavi olarak uygulanır. IMRT tekniği sağlıklı doku korunumu sağlar.

Kemoterapi: İleri evrede radyoterapi ile birlikte (kemoradyoterapi) veya palyatif olarak kullanılır. Sisplatin altın standart ajandır.

İmmünoterapi: Anti-PD1 ajanlar (pembrolizumab, nivolumab) metastatik hastalıkta onaylıdır.

Hedefe Yönelik Tedaviler: Setuksimab (anti-EGFR) nüks-metastatik olgularda etkilidir.

HPV Pozitif Orofarenks Kanseri

HPV ilişkili orofarinks kanserleri ayrı bir klinikopatolojik antite olarak kabul edilmektedir. Genellikle daha genç yaşta görülür, sigara öyküsü olmayabilir, prognoz belirgin daha iyidir (5 yıllık sağkalım %80+). Tedaviye yanıt mükemmeldir. Bu nedenle "de-escalation" (tedavi şiddetini azaltma) stratejileri araştırılmaktadır. HPV aşılaması (Gardasil 9) ileride bu kanserlerin önlenmesinde kritik olacaktır.

Takip ve Rehabilitasyon

Tedavi sonrası ilk 2 yıl 2-3 ayda bir, sonraki 3 yıl 6 ayda bir, sonrasında yıllık takip yapılır. Konuşma ve yutma rehabilitasyonu multidisipliner yaklaşımın önemli bileşenleridir. Total larenjektomi hastalarında ses protezi uygulaması ile sesli iletişim geri kazanılır. Baş-boyun kanserli hastalarda psikososyal destek kritiktir; %30'unda klinik depresyon gelişir.

Sıkça Sorulan Sorular

Boyunda kaçak şişlik kaç günde bir kanser işareti olabilir? 3 haftadan uzun süren sertlik hissedilen boyun şişlikleri mutlaka KBB muayenesi gerektirir.

HPV aşısı baş boyun kanserlerini önler mi? HPV aşılaması 9-26 yaş arası kadın ve erkek bireylerde orofaringeal kanser riskini önemli ölçüde azaltmaktadır.

Baş-boyun kanseri ölümcül mü? Erken evrede yakalanan olgularda 5 yıllık sağkalım %80'in üzerindedir. Geç tanıda %30'a düşer.

Cerrahi sonrası yüzüm şeklini kaybeder mi? Modern rekonstrüktif teknikler (free flap, pediküllü flap) sayesinde estetik ve fonksiyonel sonuçlar mükemmeldir.

Kaynaklar ve İç Linkler

Multidisipliner Tümör Konseyi Yaklaşımı

Baş boyun kanseri tedavisinde günümüzde multidisipliner tümör konseyi altın standart yaklaşımdır. KBB cerrahı, tıbbi onkolog, radyasyon onkoloğu, patolog, radyolog, konuşma terapisti, dyetisyen ve psikolog her hastayı birlikte değerlendirir. Bu yaklaşım tedavi başarısını %15-25 oranında artırmaktadır. Prof. Dr. Deniz Yılmaz kliniği bu standart yaklaşımı benimser; her hasta için tümör konseyi toplantısı yapılır ve kişiselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur.

Baş Boyun Kanserlerinde Beslenme Desteği

Baş boyun kanserli hastalarda beslenme sorunları yaygındır. Tedavi öncesinde %30-50 hastada malnütrisyon mevcuttur. Radyoterapi ve kemoterapi sonrası yutma güçlüğü, mukozit, tat değişiklikleri bu sorunu derinleştirir. Bu nedenle tedavi öncesi beslenme değerlendirmesi, gerekirse gastrostomi (PEG) uygulaması, tedavi süresince diyetisyen takibi yaşam kalitesi ve prognoz açısından kritiktir. Enteral ve parenteral beslenme desteği multidisipliner yaklaşımla koordine edilir.

Boyun Disseksiyonu Teknikleri

Boyun metastazı olan veya klinik olarak negatif ancak yüksek riskli hastalarda boyun disseksiyonu uygulanır. Radikal boyun disseksiyonu (RND) klasik ancak morbiditesi yüksek yöntemdir; sternokleidomastoid kası, internal juguler ven ve accessor sinir çıkarılır. Modifiye radikal disseksiyon bu yapıların bir veya daha fazlasını korur. Selektif boyun disseksiyonu ise sadece risk altındaki lenf nodu gruplarını kapsar ve morbidite en düşüktür. Prof. Dr. Yılmaz modern yaklaşımla mümkün olan en sınırlı disseksiyonu uygular.

Rekonstrüksiyon ve Estetik Sonuçlar

Baş boyun kanseri cerrahisinde doku çıkarımı sonrası rekonstrüksiyon büyük önem taşır. Lokal flepler küçük defektler için yeterlidir. Pediküllü flepler (pektoralis major) orta büyüklükte defektlerde kullanılır. Mikrovasküler free flap (radial forearm, anterolateral uyluk, fibula, latissimus dorsi) büyük defekt onarımı için altın standarttır. Mandibula rekonstrüksiyonunda fibula free flap en yaygın seçenektir. Modern rekonstrüksiyon teknikleri hastalara estetik ve fonksiyonel normale yakın yaşam imkanı sağlar.

4.7
Toplam 270 Değerlendirme
google
selahattin fidan
5.0
23 Nisan 2026
google
fatma tandogan
5.0
20 Nisan 2026
google
enver tıraş
5.0
15 Nisan 2026
google
Maide
5.0
14 Nisan 2026
google
Fadime Yilmaz
5.0
12 Nisan 2026
google
gül yıldırım
5.0
8 Nisan 2026
google
Emin Kercin
5.0
4 Nisan 2026
google
Salih Turk
5.0
4 Nisan 2026
google
Kiril Kirilov
5.0
31 Mart 2026
google
Engin Kanalmaz
5.0
27 Mart 2026
google
Nurten Akgul
5.0
25 Mart 2026
google
Beyza Duymaz
5.0
18 Mart 2026
Formu Doldurun
Sizi Arayalım

İlk Adımı Hemen Atın

Ayrıntılı bilgi için bize ulaşın

Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz ile görüşmenizi şimdi planlayın. Tedavi sürecinizde ilk adımı atın ve kişiye özel çözümlerle sağlığınıza kavuşma yolculuğunuza birlikte başlayalım.

Tıbbi Uyarı: Bu web sitesindeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Herhangi bir sağlık şikayetiniz için mutlaka hekiminize başvurun. KVKK Aydınlatma Metni · Gizlilik Politikası
Formu Doldurun Sizi Arayalım