Septal perforasyon, burun bölmesini ayıran septum dokusunda oluşan bir deliktir ve nefes alma güçlüğü, kanama veya burun kuruluğu gibi sorunlara yol açabilir. Tedavi, perforasyonun boyutuna ve semptomlara bağlı olarak cerrahi ya da medikal yöntemlerle yapılır.
İlk Adımı Hemen Atın
Ayrıntılı bilgi için bize ulaşın
Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz ile görüşmenizi şimdi planlayın. Tedavi sürecinizde ilk adımı atın ve kişiye özel çözümlerle sağlığınıza kavuşma yolculuğunuza birlikte başlayalım.
Septal Perforasyon: Burun Orta Bölmesinde Delik
Septal perforasyon, burnun orta bölmesinde bulunan kıkırdak ve/veya kemik yapının delinmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Travmalar, önceki burun ameliyatları, ilaç kullanımı ve otoimmün hastalıklar septal perforasyonun başlıca nedenlerindendir. Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz Antalya kliniğinde septal perforasyon tedavisi nazal endoskopi, BT değerlendirme ve cerrahi onarım yöntemleriyle başarılı şekilde gerçekleştirilmektedir.
Septal Perforasyon Nedenleri
İyatrojenik Nedenler: En sık nedendir. Septoplasti, rinoplasti ve septal cerrahi sonrası %1-7 oranında gelişir.
Travma: Burun travmaları, özellikle septal hematom tedavi edilmediğinde perforasyona yol açabilir.
Kokain Kullanımı: Kokainin vazokonstriktör etkisi septum kan dolaşımını bozarak nekroza ve perforasyona neden olur.
Topikal Dekonjestan Kötüye Kullanımı: Uzun süreli burun spreyi kullanımı mukoza hasarı ve perforasyon yapar.
Sistemik Hastalıklar: Granülomatöz polianjit (Wegener), sarkoidoz, lupus, Churg-Strauss sendromu septal perforasyona neden olabilir.
Enfeksiyonlar: Tüberküloz, sifiliz, leishmaniasis ve fungal enfeksiyonlar.
Septal Perforasyon Belirtileri
Perforasyonun boyutu ve lokalizasyonuna göre şikayetler değişir. Küçük perforasyonlar asemptomatik olabilirken, büyük perforasyonlar belirgin bulgular verir. Karakteristik semptomlar arasında burun tıkanıklığı, kuruluk, kabuklanma, tekrarlayan burun kanaması, ıslık sesi (özellikle solunum sırasında), bozulmuş koku duyusu ve kronik sinüzit yer alır. Perforasyon büyüdükçe burun desteği kaybolur ve eyer burun deformitesi gelişebilir.
Tanı Süreci
Ayrıntılı anamnez ile birlikte nazal endoskopi temel tanı aracıdır. Perforasyonun boyutu, lokalizasyonu (ön-arka, üst-alt), kenarlarının durumu değerlendirilir. Paranasal sinus BT sinüs tutulumu ve kemik erozyonunu gösterir. Altta yatan sistemik hastalık şüphesinde ANCA, ACE, ANA gibi otoantikor testleri istenir. Şüpheli kenarlardan biyopsi alınarak granülomatöz hastalık dışlanır.
Tedavi Seçenekleri
Konservatif Tedavi: Küçük asemptomatik perforasyonlarda salin irrigasyon, nemlendirici merhemler, A ve D vitaminli yağlar uygulanır. Sigarayı bırakma, dekonjestan kullanımını sonlandırma esastır.
Silikon Buton (Septal Button) Uygulaması: Cerrahi riskli veya büyük perforasyonlarda ofis ortamında yerleştirilen silikon buton semptomları önemli ölçüde azaltır. Islık sesi, kanama ve kabuklanmayı gidermede etkilidir.
Cerrahi Onarım: Orta ve büyük perforasyonlarda altın standart cerrahi kapamadır. Lokal mukoperikondral fleper, interpozisyon grefti (temporal kas fasya, konkal kıkırdak, kulak ve tragal kıkırdak) kullanılır.
Cerrahi Başarı Faktörleri
Septal perforasyon onarımında başarıyı etkileyen faktörler: perforasyon boyutu (küçükler daha başarılı), lokalizasyon (ön perforasyonlar daha kolay onarılır), etiyoloji (iyatrojenik olanlar daha iyi sonuç verir), mukoza kalitesi, sigara kullanımı ve cerrah deneyimi. Deneyimli ellerde orta boylu perforasyonlarda %85-90, büyük perforasyonlarda %70-80 başarı elde edilir. Endoskopik yaklaşım son yıllarda başarı oranlarını artırmıştır.
Post-op Takip ve Bakım
Septal perforasyon onarımı sonrası 4-6 hafta süresince burun silkelenmemeli, kuvvetle burun sümkürülmemeli, ağır egzersiz yapılmamalıdır. Salin irrigasyon günde 2-3 kez uygulanır. Dikiş çözünür olmasına rağmen 2 haftada mikroskobik kontrol yapılır. Sinüzit atakları perforasyon tekrarı riskini artırır; bu nedenle agresif tedavi edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Septal perforasyon ameliyatsız kapanır mı? Hayır. Kendiliğinden kapanma son derece nadirdir. Küçük perforasyonlar bile zamanla büyüyebilir.
Silikon buton kalıcı çözüm müdür? Hayır, semptomatik rahatlama sağlar ancak kalıcı çözüm değildir. Periodik değişim gerektirir.
Septal perforasyon onarımı sonrası koku duyusu düzelir mi? Evet. Normal hava akımı yeniden sağlandığında çoğu hastada koku duyusu iyileşir.
Ameliyat başarısız olursa ikinci bir deneme yapılabilir mi? Evet, ancak skar dokusu nedeniyle başarı oranı düşer. İlk ameliyatın en iyi şartlarda yapılması kritiktir.
Kaynaklar ve İç Linkler
Endoskopik Septal Perforasyon Onarımı
Son 10 yılda endoskopik teknoloji sayesinde septal perforasyon cerrahisinde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Endoskopik yaklaşım cerrah görüş açısını dramatik şekilde iyileştirir; posterior yerleşimli perforasyonlar bile tam olarak görülür. İnferior turbinat fleplerinin transpozisyonu, anterior etmoidal arter tabanlı mukoperikondral flepler ve septal rotasyon flepleri endoskopik teknikle güvenle uygulanabilir. Minimal invaziv doğası sayesinde hastanede kalış süresi 1 güne iner, ameliyat sonrası ödem ve ağrı azalır.
Ekstrakorporeal Septoplasti ile Kombinasyon
Büyük septal perforasyonlarda ve eşlik eden septal deviasyonlarda ekstrakorporeal septoplasti tekniği altın standart olarak kabul edilir. Bu teknikte septum tamamen çıkarılarak dışarıda rekonstrükte edilir ve perforasyon alanı onarılır. Greft olarak kostal kıkırdak veya etik olarak sterilize edilmiş dura mater kullanılır. Ekstrakorporeal teknikle nazal kasa fonksiyonu restore edilir, estetik görünüm korunur ve perforasyon kalıcı olarak kapatılır. Prof. Dr. Deniz Yılmaz bu kompleks vakalarda %85'e varan başarı oranı bildirmektedir.
Otoimmün Kaynaklı Septal Perforasyon
Granülomatöz polianjit (eski adıyla Wegener granülomatozu), sarkoidoz, sistemik lupus ve Churg-Strauss gibi otoimmün hastalıklarda septal perforasyon görülebilir. Bu hastalarda cerrahi yapmadan önce hastalık remisyonda olmalıdır; aktif hastalık döneminde cerrahi sonuçları kötüdür. Romatolog işbirliğiyle immünosüpresif tedavi (rituximab, siklofosfamid, metotreksat) düzenlenir. Remisyon sonrası 6-12 ay bekleme süresi önerilir. Bu hastalarda cerrahi başarı oranı %60-70 civarındadır.
Pediatrik Septal Perforasyon
Çocuklarda septal perforasyon nadirdir. En sık neden septal hematomun zamanında tedavi edilmemesidir. Büyüme çağındaki çocuklarda septumun büyüme potansiyelini koruyarak cerrahi yapmak kritiktir. Agresif perforasyon onarımı yerine konservatif yaklaşım tercih edilir; yüz gelişimi tamamlandıktan sonra (15-18 yaş) cerrahi planlanır. Bu dönemde semptomatik rahatlama için nemlendiriciler ve periodik endoskopik takip yapılır.
Antalya'da Septal Perforasyon Deneyimi
Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz kliniğinde son 5 yılda 120'den fazla septal perforasyon onarımı gerçekleştirilmiş; mevcut perforasyon büyüklüklerine göre ortalama başarı oranı %82 olup bu oran uluslararası standartların üzerindedir. Endoskopik teknik, konkal kıkırdak grefti ve temporal fasya kombinasyonu kullanılmaktadır. Medikal turizm kapsamında yurtdışı hastalara preoperatif değerlendirme, cerrahi ve postoperatif takip tek paket halinde sunulmaktadır.
Yorumlarımız
İlk Adımı Hemen Atın
Ayrıntılı bilgi için bize ulaşın
Prof. Dr. Mustafa Deniz Yılmaz ile görüşmenizi şimdi planlayın. Tedavi sürecinizde ilk adımı atın ve kişiye özel çözümlerle sağlığınıza kavuşma yolculuğunuza birlikte başlayalım.