İntratimpanik kortizon enjeksiyonu (ITS), ani işitme kaybı ve Menière sendromu gibi durumlarda kullanılan bir tedavi yöntemidir. Kısa cevap: işlem genelde güvenlidir; ama tamamen risksiz değildir, ve her hastaya uygun değildir.
Bu rehber, klinik pratikte gördüğümüz 7 olası yan etkiyi, oran tahminlerini ve karar verme kriterlerini açıklar.
İntratimpanik Kortizon Nedir?
Lokal anestezi sonrası kulak zarı küçük bir delikten kortikosteroid (deksametazon veya metilprednizolon) enjekte edilir. Sistemik yan etkilerden kaçınmak için tercih edilir.
AAO-HNS ani işitme kaybı klavuzu hem birincil hem ikincil (salvage) tedavi olarak ITS’yi önerir.
Endikasyonlar — Ne İçin Kullanılır?
- Ani işitme kaybı (SSNHL): İlk 14 gün penceresi, kanıt güçlü.
- Menière sendromu: Atak kontrolünde alternatif.
- Autoimmun iç kulak hastalığı.
- Sistemik steroid kullanamayan hastalar: Diyabet, peptik ülser, glokom.
7 Olası Yan Etki
1. Geçici Baş Dönmesi
En sık. Enjeksiyon sırasında veya birkaç dakika sonra rotasyonel hisle ortaya çıkar. Genelde 30 dakika içinde geçer. PubMed güvenlik verisi ITS sonrası vertigo insidansını %5-15 arasında verir.
2. Kalıcı Kulak Zarı Perforasyonu
İğne deliği genellikle 1-2 haftada kapanır. Ancak %1-5 hastada delik kalıcı olabilir. Bu durumda işitme dalgalanması, kulağa su girme riski olur ve gerekirse kulak ameliyatı (timpanoplasti) yapılır.
3. Tat Değişikliği (Disgüzi)
Korda timpani siniri orta kulaktan geçer. Geçici hasarlandığında dilin ön 2/3’sinde tat alma değişir. Genelde haftalar içinde düzelir.
4. Geçici İşitme Kaybı veya Dolgunluk
Enjeksiyon hacmi orta kulak içinde basınç yapar; saatler-günler içinde rahatlar.
5. Enfeksiyon (Otitis Media)
Düşük olasılıkta (%1’den az) enjeksiyon sonrası orta kulak iltihabı gelişebilir. Belirti: kulak ağrısı + akıntı + ateş. Antibiyotik gerekir.
6. Tinnitus Artışı
Geçici, genelde işlem sonrası ilk saatlerde. Çoğu hastada 24 saatte normale döner; nadiren yeni kronik tinnitus başlayabilir. Tinnitus sayfamızda genel yönetim var.
7. Sistemik Yan Etki (Çok Düşük)
İntratimpanik dozda steroid sistemik dolaşıma minimal geçer. Yine de uzun dönem tekrarlı dozda kan şekeri dalgalanması veya immün baskılanma teorik olarak mümkün.
Yan Etki Oranları — Tablo
| Yan Etki | Yaklaşık Oran |
|---|---|
| Geçici baş dönmesi | %5-15 |
| Geçici dolgunluk | %20-30 |
| Geçici tat değişikliği | %5-10 |
| Kalıcı kulak zarı deliği | %1-5 |
| Enfeksiyon | <%1 |
| Kalıcı işitme kaybı | <%1 (ITS’ye bağlı; altta yatan hastalıktan değil) |
Kortizon İğnesi Ne Zaman Yapılmaz?
- Aktif orta kulak iltihabı
- Kulak zarında mevcut delik (relatif kontrendikasyon)
- Bilinen kortikosteroid alerjisi
- Kulak ameliyatı sonrası erken dönem
Karar Süreci — Hasta İçin Soru Listesi
ITS önerildiğinde sorulması gereken sorular:
- Endikasyonum nedir? Sistemik tedavi alternatif mi?
- Beklenen başarı oranı?
- Kaç doz planlanıyor?
- Yan etki riski özelinde benim için?
- İşlem kaç dakika sürer, anestezi tipi?
- İşlem sonrası kısıtlamalar (uçuş, dalış, banyo)?
İşlem Sonrası Bakım
- 30 dakika baş aynı tarafta tutulu, sırtüstü yatma (steroidin koklear yüzeyle teması).
- 24 saat su girmemeli kulağa.
- 1 hafta uçuş ve dalıştan kaçınma.
- 7-10 günde kontrol odyometri.
Alternatifler
- Sistemik steroid: Oral metilprednizolon — yüksek doz kısa süreli.
- Hiperbarik oksijen: SSNHL’de salvage olarak destekleniyor.
- Diüretik: Menière’de tuz kısıtı + furosemid alternatif.
- Cerrahi: Menière’de endolenfatik kese cerrahisi seçilmiş vakalarda.
Sık Sorulan Sorular
Kortizon iğnesi kalıcı zarar verir mi?
Düşük olasılıkla. Kalıcı kulak zarı deliği veya tat kaybı en sık kalıcı risklerdir; toplam %5’i aşmaz.
İğne yapıldıktan sonra ne kadar sürede iyileşme başlar?
Ani işitme kaybında 24-72 saat içinde işitme iyileşmesi başlayabilir. Kontrol odyometrisi 7-10 günde yapılır.
Kaç kez kortizon iğnesi yapılabilir?
Genellikle 3-4 enjeksiyon (haftalar arayla). Daha fazla doz kümülatif perforasyon riskini artırır.
Diyabetim var, iğne yaparsa şekerim yükselir mi?
İntratimpanik dozda sistemik etki minimaldir; sistemik steroide kıyasla glisemi riski belirgin daha az.
Kulağa iğne ağrılı mıdır?
Lokal anestezi sonrası sadece bası hissi. Akut ağrı nadiren olur; varsa hekime bildirin.
