KBB, Kulak Burun Boğaz kelimelerinin kısaltmasıdır. Resmi adıyla “Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları ve Baş-Boyun Cerrahisi” uzmanlık dalıdır. Uluslararası karşılığı ENT (Ear, Nose, Throat) veya Otorhinolaryngology‘dir.
Kısa cevap: KBB hekimi yalnız kulak değil; baş-boyun anatomisinin önemli bölümünden sorumludur.
KBB’nin Kapsadığı Alanlar
KBB sadece üç organla sınırlı değildir. Anatomik komşuluk gereği şu yapılar da KBB alanına girer:
- Kulak: Dış kulak, orta kulak, iç kulak, işitme ve denge sistemleri
- Burun ve sinüsler: Septum, konkalar, frontal/maksiller/etmoid/sfenoid sinüsler
- Boğaz: Farinks (yutak), larinks (gırtlak), vokal kordlar
- Tükürük bezleri: Parotis, submandibular, sublingual
- Tiroid ve paratiroid: Cerrahi paylaşım var
- Baş-boyun tümörleri: Lenf nodu, dil, yanak, damak
- Yüz estetiği ve fonksiyonel cerrahi: Rinoplasti, otoplasti
KBB Alt Branşları
Türkiye’de KBB ihtisası sonrası ekstra fellowship alanları:
1. Otoloji ve Nörootoloji
İç kulak, denge sistemi, vestibüler hastalıklar. Vertigo ve denge bozuklukları bu alt branşa girer.
2. Rinoloji
Sinüs cerrahisi, endoskopik yaklaşımlar, alerjik rinit. Rinoplasti hem fonksiyonel hem estetik.
3. Larengoloji
Ses bozuklukları, vokal kord patolojisi, mesleki ses kullanımı.
4. Baş-Boyun Cerrahisi
Onkolojik (kanser) cerrahi, tükürük bezi, tiroid.
5. Pediatrik KBB
Çocuk yaş grubunun KBB hastalıkları; adenoid, tonsil, kronik orta kulak iltihabı. Pediatrik KBB hizmetlerimiz.
6. Plastik Cerrahi (Yüz)
Rinoplasti, otoplasti, yüz travma rekonstrüksiyonu.
Hangi Şikayet İçin KBB’ye Başvurulur?
| Şikayet | Olası Tanı |
|---|---|
| Kulak ağrısı, akıntı | Otitis externa, otitis media |
| İşitme kaybı | Ototsklerozis, presbiakuzi, ani işitme kaybı |
| Çınlama (tinnitus) | Tinnitus |
| Baş dönmesi | Vertigo, BPPV, Menière |
| Burun tıkanıklığı | Septum deviasyonu, alerji, polip |
| Burun kanaması | Epistaksis |
| Boğaz ağrısı, ses kısıklığı | Faranjit, larenjit, vokal nodül |
| Yutma güçlüğü | Disfaji, GERD, tümör |
| Horlama, uyku apnesi | OSAS |
| Boyunda kitle | Lenfadenopati, tükürük bezi tümörü |
| Yüz şekli, estetik | Rinoplasti, otoplasti |
KBB Başvurusunda Hangi Tetkikler?
İlk muayenede sık yapılanlar:
- Otoskopi: Dış kulak yolu, kulak zarı.
- Endoskopik burun muayenesi: Sinüs ve septum.
- İndirekt larengoskopi veya fiberoptik larengoskopi: Larenks.
- Odyometri: İşitme testi.
- Timpanometri: Kulak zarı hareketliliği.
- Vestibüler testler: Vertigo varsa.
- Görüntüleme: Tomografi, MR (gerektiğinde).
KBB Hekimliğinin Tarihçesi
KBB ayrı bir uzmanlık olarak 19. yüzyıl sonunda kurumsallaştı. Türkiye’de 1933 üniversite reformuyla resmî bölüm haline geldi. Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneği ulusal otorite.
AAO-HNS (American Academy of Otolaryngology) uluslararası standartları belirler.
Çocuğunuz İçin KBB Ne Zaman?
- Tekrarlayan orta kulak iltihabı (yılda 3+)
- Sürekli ağız nefesi, horlama
- Geniz eti şüphesi
- Konuşma gecikmesi (işitme bağlantılı olabilir)
- Sık boğaz iltihabı
KBB Acil Durumları
Aşağıdaki durumlar acil KBB değerlendirmesi gerektirir:
- Ani işitme kaybı: İlk 72 saat tedavi penceresi.
- Şiddetli burun kanaması: Bası ile durmuyorsa.
- Boyunda hızlı genişleyen şişlik + ateş
- Yabancı cisim: Kulak, burun, hava yolu.
- Yüz felci: İdiyopatik veya sekonder.
- Baş travması + işitme/denge bozukluğu
Sık Sorulan Sorular
KBB hekimi ile genel cerrah farkı nedir?
KBB baş-boyun bölgesinde uzmanlaşmış cerrahi+medikal alandır. Genel cerrah ise karın, meme, endokrin gibi sistemik alanlarda çalışır.
KBB muayenesi ağrılı mıdır?
Standart muayene ağrısızdır. Endoskopik bakı hafif rahatsızlık verebilir.
KBB doktoruna sevk gerekli mi?
Türkiye’de doğrudan başvurabilirsiniz. Bazı sigortalar aile hekiminden sevk ister.
KBB ile alerji uzmanı aynı mı?
Farklı. Alerji ayrı uzmanlık; ancak KBB hekimleri burun alerjilerinde sık çalışır. Karmaşık vakalarda işbirliği yapılır.
KBB hekimi tiroid ameliyatı yapar mı?
Evet, baş-boyun fellowship’i alan KBB hekimleri tiroid cerrahisi yapar. Endokrin cerrahları da yapar — vaka bazında tercih edilir.
