KBB neyin kısaltması sorusunun kısa cevabı: “Kulak Burun Boğaz”. Resmi tam isim ise “Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi”dir (KBB-BBC). Bu uzmanlık dalı kafa tabanından klavikulaya kadar olan baş-boyun bölgesinin medikal ve cerrahi hastalıklarıyla ilgilenir. Bu yazıda KBB neyin kısaltması sorusunun cevabını uzmanlık tanımı, alt branşları ve hangi şikâyetin hangi branş kapsamına girdiğiyle birlikte açıklıyoruz.
KBB Uzmanlık Alanı Nedir?
Tıp fakültesi sonrası 5 yıllık asistanlık eğitimiyle alınan uzmanlıktır. Uzmanlar:
- Sinir korunumlu kulak cerrahisi
- Endoskopik sinüs cerrahisi
- Vokal kord cerrahisi
- Baş-boyun onkolojik cerrahisi
- Rinoplasti, otoplasti
- Çocuk havayolu yönetimi
- Vertigo ve denge bozuklukları
- İşitme rehabilitasyonu
konularında medikal ve cerrahi yetki sahibidir. Türkiye’de yıllık yaklaşık 150-200 yeni KBB uzmanı yetişir.
Yedi Alt Branş
1. Otoloji ve Nörotoloji
Kulak, işitme ve denge sistemiyle ilgilenir. Kapsamı:
- Kronik otit, otoskleroz, kolesteatom
- Timpanoplasti, mastoidektomi
- Koklear implant
- Akustik nörinom
- Tinnitus
- Vertigo (vestibüloloji ile birlikte)
2. Rinoloji
Burun ve sinüsleri içerir:
- Sinüzit
- Burun polibi, alerjik rinit
- Rinoplasti, revizyon rinoplasti
- Septoplasti, septal perforasyon
- Empty Nose Sendromu (ENS)
3. Larengoloji ve Foniyatri
Ses ve yutma sistemi:
- Ses kısıklığı, vokal kord nodülü, polipi
- Yutma güçlüğü (disfaji)
- Kronik öksürük
- Laringofarengeal reflü
- Profesyonel ses (öğretmen, şarkıcı, vatandaş çağrı merkezi çalışanı)
4. Baş-Boyun Cerrahisi (Onkoloji)
- Larenks, hipofarenks, ağız tabanı kanseri
- Tükürük bezi tümörleri
- Tiroid cerrahisi (KBB-genel cerrahi ortak alan)
- Boyun diseksiyonu
- Rekonstrüksiyon
5. Pediatrik KBB
Çocuk hastalıklarına özel:
- Adenoid, bademcik
- Seröz otit, tüp uygulama
- Çocuk havayolu (laringomalazi, subglottik stenoz)
- Pediatrik işitme kaybı
- Koklear implant pediatrik program
6. Vestibüloloji (Denge Bozuklukları)
Otoloji içinde bağımsız bir alt alan olarak gelişmiştir:
- BPPV, Meniere, vestibüler migren
- Vestibüler nörit, labirentit
- PPPD ve fonksiyonel vestibüler bozukluklar
- Vestibüler rehabilitasyon planlaması
7. Allerji ve İmmünoloji KBB Yönü
- Alerjik rinit, polenlere immünoterapi
- Eozinofilik özofajit ile çakışma
- Kronik rinosinüzit + polip + astım triadı
Hangi Şikâyetle Hangi Alt Branş?
| Şikâyet | Alt branş |
|---|---|
| Kulak akıntısı, ağrısı | Otoloji |
| Tek taraflı işitme kaybı | Otoloji + nörotoloji |
| Baş dönmesi | Vestibüloloji |
| Burun tıkanıklığı | Rinoloji |
| Sinüs ağrısı | Rinoloji |
| Ses kısıklığı (>2 hafta) | Larengoloji |
| Yutma güçlüğü | Larengoloji |
| Boyunda kitle | Baş-boyun cerrahisi |
| Çocukta horlama, ağız açık uyku | Pediatrik KBB |
| Hapşırma + akıntı (mevsimsel) | Allerji-immünoloji |
KBB’yi Diğer Branşlardan Ayıran Ne?
KBB hem medikal hem cerrahi bir uzmanlıktır. Bir KBB hekimi hem kronik tinnitusun ses terapisini yönetir hem timpanoplasti yapar. Hem alerjik rinitin immünoterapisini planlar hem polip cerrahisi uygular. Bu çift yetkinlik, çoğu hastalıkta tek hekimin tam tedavi planı çizebilmesini sağlar.
Profesyonel İlişkileri
KBB hekimi sıklıkla şu uzmanlarla birlikte çalışır:
- Nöroloji (vertigo, baş ağrısı, fasial felç)
- Plastik cerrahi (kompleks rinoplasti, rekonstrüksiyon)
- Onkoloji (baş-boyun kanseri tedavisi)
- Pediatri (çocuk hava yolu, işitme)
- Endokrinoloji (tiroid)
- Dermatoloji (yüz lezyonları)
- Psikiyatri (tinnitus, PPPD)
Sıkça Sorulan Sorular
KBB neyin kısaltması, açılımı nedir? “Kulak Burun Boğaz”ın baş harfleridir. Tam adı “Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi”dir.
KBB hekimi diş hekimi midir? Hayır, KBB ve diş hekimliği ayrı uzmanlıklardır. Ağız tabanı tümörleri ve boyun lenf bezleri KBB; diş, dişeti, çene eklemi diş hekimliği kapsamındadır. Ortak alanlarda iki branş birlikte çalışır.
KBB için randevu alırken alt branş belirtmeli miyim? Şikâyetinizi tarif etmek yeterli; klinik personeli en uygun hekime yönlendirir. Karmaşık olgularda alt branş tercihinde bulunabilirsiniz.
KBB hangi ameliyatları yapar? Timpanoplasti, koklear implant, septoplasti, rinoplasti, endoskopik sinüs cerrahisi, tonsillektomi, adenoidektomi, parsiyel/total larenjektomi, paratiroid ve tiroid cerrahisi, parotidektomi, baş-boyun kanser cerrahisi başta gelen ameliyatlardır.
Kaynaklar
- Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneği. Uzmanlık tanımı. 2024.
- American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery. About the specialty. 2024.
- Sağlık Bakanlığı. Tıpta Uzmanlık Yönetmeliği. 2023.
